CBAM idayamba kugwiritsa ntchito njira yake yomaliza mu 2026. Dziwani zofunikira pakutsata malamulo, ndalama zogulira satifiketi, malamulo opereka malipoti, ndi zosintha zomwe zikubwera.

Njira Yosinthira Malire a Carbon Border (CBAM) ndi ndondomeko ya EU yokonzedwa kuti ithetse kutayikira kwa mpweya wa kaboni chifukwa cha kuitanitsa zinthu zina zomwe zimakhala ndi mpweya wambiri wa kaboni, komwe kupanga zinthu zambiri za kaboni kumasamutsira kumayiko omwe ali ndi ndalama zochepa zamagetsi komanso zofunikira zochepa zochotsa mpweya wa kaboni ndi kupereka malipoti. CBAM imagwira ntchito potumiza simenti, aluminiyamu, chitsulo ndi chitsulo, feteleza, magetsi, ndi haidrojeni.

Gawo losinthira linayamba kuyambira mu Okutobala 2023 mpaka Disembala 2025 pomwe otumiza katundu wophimbidwa ndi CBAM anayenera kunena za mpweya woipa womwe umapezeka m'zinthu zomwe amatumiza.

CBAM idasintha njira yake yomaliza pa 1 Januwale 2026, yomwe idafuna kuti ogulitsa kunja agule ndikubweza satifiketi za CBAM zomwe zikugwirizana ndi zomwe zanenedwa kuti zatulutsidwa.

Zofunikira pa Kutsatira Malamulo a CBAM kwa Otumiza Kunja

Mabungwe onse omwe akuyembekeza kutumiza katundu wotetezedwa ndi CBAM pamwamba pa malire ocheperako ayenera kulembetsa kuti alandire chilolezo chovomerezeka cha CBAM declarant pofika pa 31 Marichi 2026. Kuti apitirize kutumiza katundu woposa zofunikira zochepa, makampani ayenera kukhala ndi nambala yovomerezeka ya akaunti ya CBAM kapena nambala yofotokozera fomu yofunsira, kuphatikizapo kutumiza katundu wopangidwa asanafike nthawi yomaliza yofunsira.

Pa simenti, aluminiyamu, chitsulo ndi chitsulo, ndi feteleza, muyezo wolemera wa matani 50 pachaka umagwira ntchito. Mabungwe omwe amatumiza zinthu zochepa kuposa izi sakuyenera kutsatira. Palibe malire ochepa a haidrojeni kapena magetsi, zomwe zikutanthauza kuti kutumizidwa konse kwa zinthuzi kumaphatikizidwa mu CBAM.

Zofunikira pa Chilengezo cha CBAM cha Chaka ndi Chaka

Ma declarant ovomerezeka a CBAM akuyenera kupereka chilengezo cha pachaka cha CBAM kuphatikiza kutulutsa mpweya wowerengedwa. Mpweya woipa uyenera kugwiritsa ntchito deta yeniyeni kapena mitengo yokhazikika yoperekedwa ndi bungwe la ku Europe. Pofuna kupewa kupeputsa ndikulimbikitsa kugwiritsa ntchito deta yeniyeni, mitengo yokhazikika imakwezedwa ndi 30%.

Kugula Ziphaso za CBAM

Bungwe likalengeza za mpweya woipa womwe walowetsedwa m'mafakitale ake otumiza kunja, zikalata za CBAM ziyenera kugulidwa ndikuperekedwa kuti zikwaniritse tCO2e iliyonse ya mpweya woipa womwe wanenedwa. Tsiku lomaliza lopereka ndi 30 Seputembala 2027, lomwe limafotokoza za mpweya woipa womwe watulutsidwa chaka cha 2026.

Zikalata za CBAM zimayikidwa mitengo motsatira dongosolo la EU Emissions Trading System (EU-ETS), kuyambira pamtengo wapakati pa kotala la chaka cha 2026 ndikusunthira ku mtengo wa sabata iliyonse kuyambira 2027. Ngati katundu wotumizidwa kunja wakhala akuyikidwa mitengo ya carbon kudziko lachitatu, mtengo womwe walipidwa kale udzachotsedwa pamtengo wolipira pansi pa CBAM. Kuti izi zitheke mosavuta, EU ipereka mitengo ya carbon ya dziko lachitatu, pamodzi ndi njira zowerengera zovomerezeka.

Kusintha kwa CBAM Komwe Kukuyembekezeredwa Mtsogolo

Mu Disembala 2025, European Commission idatulutsa zosintha zomwe zidaperekedwa ku CBAM kutengera ndemanga ndi zomwe zapezeka kuchokera mu gawo losintha. Malingaliro awa cholinga chake ndi kulimbikitsa njira ndikuthandizira makampani a EU.

Kuwonjezeka kwa zinthu zomwe zili pansi pa madzi: kuyambira pa 1 Januwale 2028, ntchito ya CBAM idzakulitsidwa kuti iphatikizepo zinthu zina 180 zomwe zimagwiritsidwa ntchito ndi zitsulo ndi aluminiyamu, makamaka makina ndi zida zamagetsi. Izi cholinga chake ndi kupewa kutayikira kwa mpweya wa kaboni kuti usasunthike pansi pa unyolo wopereka kudzera mu kusamutsa zinthu kapena kusintha zinthu zopangidwa ndi EU ndi zina zomwe zimatumizidwa kunja.

Njira zina zopewera kufalikira kwa zinthu: EU yapereka njira zothetsera mavuto obwera chifukwa cha kufalikira kwa zinthu zomwe zapezeka mu nthawi yosinthira. Zidutswa za aluminiyamu ndi zitsulo zomwe zimagwiritsidwa ntchito kale zikuphatikizidwa mu kuwerengera kwa CBAM; zofunikira pa malipoti zawonjezeredwa kuti ziwongolere kutsata zinthu; ndipo European Commission yapatsidwa mphamvu zopempha umboni wowonjezera kapena kugwiritsa ntchito mitengo yokhazikika ya dzikolo pomwe mitengo yeniyeni imaonedwa kuti ndi yosadalirika.

Ndalama zochepetsera mpweya woipa kwakanthawi: thumba la kanthawi kochepa lakhazikitsidwa kuti lithandizire opanga zinthu za CBAM ku EU ndikuthana ndi kutayika kwa mpikisano. Izi zidzagwiritsidwa ntchito kubweza gawo la ndalama zomwe EU-ETS imawononga pazinthu zomwe zikupitilirabe kukumana ndi zoopsa za mpweya woipa.